Hakkımızda Kıbrıs Köyünün Tarihi Kıbrıs köyü, Osmanlı kayıtlarında 1462 yılından kalma kayıtlarda belgelerde adına rastlanılmakta olup o yıllarda adı kayıtlarda "Kırbız"olarak geçmektedir. Cumhuriyet tarihi döneminde köyün ismi kayıtlara " KIBRIS KÖYÜ " olarak geçmiştir. Türk Tarih Kurumu'nda bu bölge halkının 3 kabileden oluştuğu (Hemiler, Cöcükler, Karaağalar ) belirtilmektedir. Ayrıca halen Tatar Mahallesi adıyla geçen Tatarların Ankara savaşında Timur'un yanında savaştıkları (kayıtlara göre sarışın, mavi gözlü ve iyi ok atan kimseler) ve savaşın seyrinde çok önemli rol aldıkları belgelenmektedir. Çanakkale ve Kurtuluş savaşlarında köyden pek çok şehit verilmiştir. Meçhul asker kayıtlarında bunlardan bir kaçına ulaşılmıştır. Köyün ilk yerleşkesi eski köyün içerisinde yer almıştır. Eski Köyün heyelan alanı olmasından dolayı 1974 yılında Yeni Kıbrıs Köyüne 85 hane olarak Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından afet evleri yapılmıştır. Daha sonraki yerleşimler yeni köy etrafında yoğunlaşmıştır. Köyün adını da alan 8 km uzunluğunda Kıbrıs Köyü Vadisi 1.derece doğal ve arkeolojik sit alanı özelliklerine sahiptir. Kültür Düğün Geleneği: Düğüne başlanacağı davetiyelerle yakınlara bildirilir. [Eskiden "Okuntu" denilen bir davet şekli mevcuttu. Bu adete göre, yakınlara (eş-dost-hısım-akraba-komşu) hediye gönderilerek düğüne davet edilirlerdi.] Köyümüzde yapılan düğünler, genellikle Cuma günü başlar ve üç gün sürer. Düğün boyunca misafirlere yemek verilir. Ayrıca biri Cuma günü "Bayrak Yemeği", biri de Pazar günü gelin almaya gidilirken "Düğün Alayı Yemeği" olmak üzere davetlilere iki ayrı yemek verilir. Köyümüzdeki düğünlerimizde bu yemeklere herkes davet edilir. Gelin damat evine geldikten sonra düğün sona erer. Köyün önemli yemekleri ; yaprak sarması (dolması), yarma aşı ( yarma buğdayı ve yoğurtla yapılır ), oda haşlaması, kavurma, el köftesi, gözleme, şepit, gaygana, kaha , içli börek, alt üst çörek, höşmerim, baklava, sarığı burma, ballı pişmaniye, sütlüaç ve haside'dir. Oyunlar Sinsin Oyunu;Günümüzde pek oynanmasa bile sinsin Ankara’nın hemen hemen her köyünde oynanmıştır. Sinsin oyunu eskiden köyümüzde yapılan düğünlerde de oynanmakta idi. Oyun, davul ve zurna eşliğinde oynanır. Gece uygun bir açık alanda ateş yakılır. Oyuna kalkanlar, ateşin çevresinde halkalanırlar. Bir kişi ortaya çıkıp çalımla ateşin çevresinde dolaşarak seğirtmeye (koşmaya) başlar. O sırada bir başkası ona karşı cepheden ileri atılır, kovalar, muştalar ve herhangi bir suretle oradan uzaklaşması için sıkıştırır (zorlar, sıkıtır). Bundan sonra bir başkası meydana atılıp o ikinciyi sahadan zorla uzaklaştırır. Oyun böylece sürer ve biter. Tura oyunu; Eskiden düğünlerde köyümüzde de oynanan oyunlardan biriside tura oyunuydu. Tura oyunu geniş bir düzlük alanda davul ve zurna eşliğinde zamanın köy delikanlıları tarafından oynanırdı. Tura oyunu bükülmüş urganla oynanan ve bünyesinde şiddet barındıran bir oyundur. Oyunun gayesi toplumun stres ve gerginliğinin giderilmesidir. Seğmen Zeybeği: Düğünlerimizde unutulan diğer bir oyunda seğmen alayı. Davul ve Zurnayla oynanması nedeniyle yörede oynanan diğer zeybeklerden farklı olan Seğmen Zeybeği iki ya da üç kişiyle, düğünlerde düzenlenen seğmen veya düğün alayının önündeki zeybeklerce oynanır. Kılıç ya da teke palası kuşanan efeler oyun boyunca bunları havada savururken naralar da atarlar. En önde yaşlı zeybekler, onların arkasında da daha genç zeybekler yer alır. Coğrafya Ankara merkeze 15 km, Mamak ilçesine 10 km uzaklıktadır. Kıbrısköyü’nün doğusunda Bayındırköyü, kuzeyinde Yeni Bayındır ve Yeşilbayır Mahalleleri, batısında Kusunlar ve Yakupabdal Köyleri, Güneyinde ise Evciler ve Tekke köyleri bulunmaktadır. İklim Köyün iklimi, karasal iklimin etki alanı içerisine girmektedir. Kışları yağışlı ve soğuk, yazları ise kurak ve sıcaktır. Köyümüzün yüksek olan yerleri ise ( Elma dağın etekleri) yazları serin olmaktadır. Nüfus Yıllara göre köy nüfus verileri | 2009 | *19200 | 2007 | 18500 | 2000 | 7300 | 1997 | 4791 |
Ekonomi Kıbrıs Köyü kuruluşundan başlayarak hayvancılık, sof dokumacılık (Ankara keçisinden dolayı) ve tarım ile meşgul olunmuştur. Tarım ve hayvancılığa dayalı ekonomik yapı 1960'lı yıllardan başlayarak Ankara il merkezine köy sakinlerinin işçi ve memur olarak çalışmaya gitmeleri nedeniyle tarım ve hayvancılığa dayalı ekonomik yapı günümüzde ücrete dayanan bir ekonomik konuma dönüşmüştür. Kıbrıs köyü vadisinin özellikleri nedeniyle meyve ve sebze yetiştiriciliğine uygundur. Yerleşim yerinin köy tüzel kişiliği alması ile birlikte köyün tüzel kişiliğini temsil etmesi için mahalli seçim dönemlerinde köy muhtarlık ve ihtiyar heyeti seçimleri yapılmaktadır. Seçildikleri yıllara göre köy muhtarları: 2009 - ALİ RAYLAZ 2004 - YUSUF GÜRLEYİK 1999 - YUSUF GÜRLEYİK 1994 - HABİB ŞEKER 1989 - ŞÜKRÜ BARLAS 1984 - HÜSEYİN KAYNAR 1983 - ZEKERİYA GÖNEN 1979 - HÜSEYİN KAYNAR 1974 - AHMET ALTUNTAŞ 1973 - AHMET SARAÇ 1968 - MEHMET AKGÜL 1961 - MEHMET ZEKİ ŞEN .... - HAYRULLAH GÜRLEYİK .... - AHMET SARAÇ .... - MUSTAFA ÖZ .... - TEVFİK CEYLAN .... - MEHMET KINACI .... - MUSTAFA ÖZ .... - HASAN DOĞAN .... - MEHMET ANDAÇ .... - HAYRULLAH AKGÜL .... - AHMET ŞEKER .... - FEVZİ ŞEN .... - MEHMET YAĞCI .... - MEHMET BARLAS .... - AHMET YAĞCI .... - HAMZA TAŞBUNAR .... - KARAAĞALARIN HACI HASAN .... - KARAAĞALARIN SARI TAHİR
Altyapı ve ulaşım bilgileri Köyde iki adet ilköğretim okulu vardır. Köy yerleşkesi içerisinde 9 adet Camii mevcuttur. Köyün hem içme suyu şebekesi hem de kısmen kanalizasyon şebekesi bulunmaktadır. PTT şubesi ve PTT acenteliği yoktur. Sağlık ocağı vardır ancak sağlık evi yoktur. Köye ayrıca ulaşımı sağlayan yol asfalt olup, Ulus ve Kızılay’a EGO Belediye Otobüsü işlemektedir. Ayrıca Ulus, Denizciler Caddesinden köyümüze dolmuş seferi düzenlenmektedir. Köyde telefon, elektrik hattı ve sabit telefon vardır.
 Sosyal Tesis Derneğimize ait iki kattan oluşan sosyal tesisimiz vardır. Zemin katında dernek yönetim kurulu odası, mutfak, yemek salonu ve gasilhane bulunmaktadır. Gasilhanemizde ayrıca morg dolabımız da mevcuttur. Sosyal tesisin birinci katında ise iki bölümden oluşan toplantı salonu vardır.
KIBRIS KÖYÜ VADİSİ
Kıbrıs Vadisi, Ankara Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunun 30 Ekim 1995 gün ve 4274 sayılı kararı ile 1. derece Arkeoloji Sit Alanı olarak tescil edilmiştir. Ancak daha sonra 02 Nisan 2004 gün ve 9057 sayılı kararı ile tüm vadinin 1. Derece Doğal Sit tescilinin devamına, vadide tespit edilen üç bölgedeki kültür varlıklarının 1. Derecede Arkeolojik Sit Alanı olarak tesciline, daha önce alınmış olan vadinin tümünün arkeolojik sit alanı tescilinin kaldırılmasına karar vererek arkeolojik sit alanını daraltmıştır. Vadinin ekonomik açıdan kullanımı için çalışmalar yapılmaktadır. Kıbrıs Vadisi oluşumu milyonlarca-binlerce yıldan bu yana devam eden bir jeolojik süreç içinde şekillenmiştir. Vadinin tabanı 1000-1400 m., sırtlar 1550 m. rakımlarında olup, normal yamaç eğimi 30, 45 hatta 70 derecedir. Vadinin derinliği koruma sınırları içinde kalan kısımda 250-400 m arasındadır. Vadi içinde yoğun bir şekilde sarp kayalıklardan oluşan kireçtaşı blokları mevcut olup, kır dokusunun bütünlüğünü koruması açısından önemlidir. Birinci Derece Arkeolojik Sit Alanı olarak tescil edilen yerler;
  1- Merdivenli Tünel ve Yakın Çevresi: Kıbrıs Köyünün yaklaşık 3 km. güneydoğusunda Değirmen deresinin aktığı dar vadinin doğu kenarında oyma basamaklar ve devamında yerleşim yeri vardır. Buranın 20 m. Yüksekliğinde ise doğal bir mağara ve mağaranın ağzından aşağıya inen kayaya oyulmuş 9 basamağı açıkta olan merdiven bulunmaktadır. Buranın bulunduğu tepenin 150–200 m. Güney-doğusunda klasik döneme ait seramik kalıntılarının bulunduğu yerleşim yeri mevcuttur.
.JPG)  2- Kadının Kayası: Merdivenli tünelin hemen karşısında, Değirmen deresinin batısından başlayıp giderek yükselen bir tepe üzerinde yer yer kademe ve basamakların yapılmış olduğu sarp kayalıktır. Çevresi iskân görmüş olan kayalığın en yüksek yeri düzleştirilmiştir. 3- Durasan Kayası: Merdivenli tünelin güney batısında yer almakta, Kuzey tarafında ise dik yamacı bulunmaktadır. Yamacın ortasından çay yatağına inen patika yol bulunmaktadır. Durasan Kayası çevresinde eski yerleşim kalıntıları görülmektedir. 4- Bayındır Yaylası Tümülüsü: Kıbrıs Vadisinin en güney doğusundaki Bayındır Yaylasının doğusunda, yaylaya yaklaşık 500 m. Uzaklıktadır. 5- Bayındır Yaylası nekropolü (Abdal Mezarlığı): Bayındır Yaylasının 250 m. Batısında kuzey güney doğrultusunda uzanan hafif eğimli sırtın üzerinde yassı taşlarla yapılmış dikdörtgen planlı mezarlar yer almaktadır.Merdivenle tünel ve buraya ait iskan yeri ile Kadı nın Kayası Kıbrıs Vadisinin ortalarında tek bir bölge olarak tescil edilmiş eski eser alanıdır. Vadinin güneydoğu ucunda ise daha küçük alan kapsayan Bayındır Yaylası Tümülüsü ile Nekropol alanı ayrı bölümler halindeki eski eser alanlarıdır.
Kıbrıs Köyü vadisinin iklim özelliği karadeniz ikliminin karasal bölümlerindeki iklim özelliğini göstermektedir. Ayrıca vadinin zengin bir flora yapısı mevcuttur. Vadi tahmini olarak 1000'e yakın çiçek ve bitki çeşidini barındırmaktadır. Üvez ağacı gibi ender rastlanan bitki çeşidi vadide bulunmaktadır. Vadinin orta bölümünde (kaynar göl mevkiisi ile Kadirin göl mevkiisi arası) yabani fındık ağacı grupları bulunmaktadır. Vadinin ortasından akan çayın etrafındaki yeşil doku ve doğallığı vadiyi ziyaret edenleri hayran bırakmaktadır. Çay yatağı içerisinde oluşan şelale ve gölcükler doyumsuz bir seyir zevki vermektedir. Ayrıca vadi içerisinde çeşitli kuş ( saka, bülbül, kanarya, üveyik, keklik v.b ) ve yabani hayvanlarda bulunmaktadır. Ankara gibi su sıkıntısı çeken bir şehir için taş ocağı işletmeleri ve bu şantiyeler içerisinde bulunan asfalt üretim üniteleri ekolojinin bozulması ve çevre kirliliği oluşturması açısından köyümüzde ve bölgede ciddi tehditler oluşturmaktadır. Taşocağı konkasörlerinden yükselen toz bulutları vadiyi çok olumsuz etkilemektedir. Patlayıcıların yarattığı sarsıntı; doğal su kaynaklarını etkilemekte ve kaynakların kurumasına neden olabilmektedir. Vadi yamaçları eğimli olduğundan, ıslak ve yeraltı suyu etkisi olan eğimli yamaçlarda özellikle köyün bulunduğu kesimde toprak kaymaları ve heyelanlar gelişebilmektedir. Yörede yaşayan halkın ve diğer canlıların yaşamları daha fazla tehlikeye girmeden Kıbrıs Köyü ekolojik bütünlüğü içerisinde korunmalıdır.
KIBRIS KÖYÜ SÜLALE YAPISI
Hızla değişen kültürel ve sosyal yapı içerisinde insanlar toplumsallaşma yerine ferdileşmektedir. Bu sosyolojik olgudan tüm topluluklar gibi maalesef köyümüz insanlarıda etkilenmiştir. Birkaç nesil sonra köyümüz gençlerinin geçmişinden kopmamaları için Kıbrıs Köyünün soy yapısının çıkartılması, köyümüzün geçmişinin geleceğe yansıtılması açısından büyük önem arz etmiştir. Köyümüz yaşlılarının dahi şu anda karıştırdıkları veya bilemedikleri soy yapısını genç nesillerin akıllarında tutmaları herhalde beklenemez. Bizlerde köyümüzün geçmişin geleceğe yansıtıla bilmesi açısından amatörce de olsa titiz bir araştırma yaparak konuyu yazılı hale getirmeye çalıştık. Bu çalışmalarımız sürecinde köyümüzün geçmiş yapısını iyi bilen büyüklerimizle konuya ilişkin bilgilerine başvurulmuş ve sohbetler yapılmıştır. Elbette eksikliklerimiz veya hatalarımız olabilir. Bu konuda tamamlayıcı bilgilendirmeye her zaman açığız. Köyümüz soy yapısının bilgilendirilmesi konusunda araştırmamıza katkı sağlayan değerli büyüklerimize şimdiden şükranlarımızı sunar sağlıklı ve mutlu olmalarını Allah (c.c)’dan niyaz eder, hakkı rahmana kavuşanlara da Allah (c.c)’dan rahmet dileriz. Kıbrıs Köyünün Araştırma Sonucu Oluşan Sülale Yapısı S.No | Sülale Adı | Diğer İsimleri | Aile Soyadları | Geldiği Yer - Bölge | 1 | Akbaşlar | | Balkeriz Balkiraz Doğan Yıldırım Ünal | | 2 | Arnavutoğlu | | Bitirik | Ankara Şükriye Mah. | 3 | Aşıkgörler | | Öz | | 4 | Barutlar | | Kaynar Doruk Barut Karabunar Karapınar | | 5 | Cinonlar | Danacılar | Kuş | | 6 | Cöcükler | Küçükler | Koçak Cihan Yavuz Çaldaş | Siirt | 7 | Çenteoğulları | | Andaç | | 8 | Çıtaklar | Eyüpoğulları Dedeoğulları Kocakulak | Albunar Taşbunar Gürleyik Yıldırım Kaya Şirin Dedeoğlu Eyupoğlu Eyüpoğlu Tan | K.hamam, Bulak | | 9 | Çulluoğulları | Çullu | Bulut | Ortaköy | 10 | Eminler | | Şahin Özmen | | 11 | Gariphasanoğulları | | Bağ | K.Hamam Özbek-Yanıkköy | | 12 | Gavukçular | | Çakmak | | 13 | Göğüşler | | Varol Yılmaz | | 14 | Gözlemoğulları | | Petek | | 15 | Hemioğulları | Hemiler | Demir Sivri Kuvvet | Elmadağ, Kamışlı | 16 | İbişoğulları | | Gönen | | 17 | İbrahimoğulları | Zongur | Yıldırım | Sivas | 18 | Karahaliloğulları | Karaağalar Delisarlar | Karaefe Akgül Çağlar Şen Palaz | Erzurum - Horasan | 19 | Karamahmutoğulları | | Şimşek | Bayburt | 20 | Kınacılar | Dişli, Dömbelek | Kınacı | Yakupabdal | 21 | Kibaroğulları | Cumalıklar | Kibar | | 22 | Kocahüseyinler | | Roylas Roylaz Raylaz Başbunar Beşpınar Ay Dayıcan | | 23 | Köseoğulları | Köseler | Kavak Köseoğlu | | 24 | Köşkerler | Varaklar | Güney | Ayaş | 25 | Küpçüoğulları | | Şeker | Sivas | 26 | Mahmutoğulları | | Kuzay | | 27 | Oruçoğulları | Çavuşlar Küntüler | Yağcı Gürlek Oruçoğlu Yıldıray | | 28 | Pireliler | | Ceylan Şirin | | 29 | Tatarlar | İstanbullu | Barlas | | 30 | Türkmenler | | a) Felek b) Akça | a)K.kale,Yahşihan b)Delice,Karabekir | 31 | Zalifler | | Kılıç Altuntaş Saraç | | 32 | | | | | | 33 | | | Nikel | | | | | | |
|